දින පොතේ සටහන් දහයකින් මතු වූ අනුවේදනීය ස්ත්‍රීත්වය

ලාංකේය වේදිකා නාට්‍ය කලාවේ ස්ත්‍රී භූමිකාව - 77 ලිපිය
නොවැම්බර් 11, 2021
“ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්” - ජයනාත් බණ්ඩාර , විශාඛා ජයවීර , ඉමායා බෝගොඩ සහ චිත්‍රීනා මෙන්ඩිස්

ලොව සැබැවින්ම ජීවත් වූ , අනේක විධ දුක් දෝමනස්සයන් , හිංසා පීඩාදියට මුහුණ පෑ අමරණීය, අනුවේදනීය ස්ත්‍රී චරිත පාදක කොට ගත්, අපදාන ස්වරූපය ඉස්මතු වූ ලාංකේය නාට්‍ය විරලව හෝ දක්නට ලැබේ. දයානන්ද ගුණවර්ධනයන්ගේ "ගජමන් පුවත", කේ.බී.හේරත්ගේ "දෝන කතරිනා" ඈ ප්‍රශස්ත නාට්‍ය මෙරට අතීතයේ විසූ එවැනි සැබෑ අනුවේදනීය ස්ත්‍රී චරිත පාදක කොට ගත් බැව් මා හට සිහිපත් වේ. මෙරට මතු නොව වරෙක ලොව ජීවත් වූ සැබෑ සුප්‍රකට ස්ත්‍රී අපදානද ලාංකේය නාට්‍යවේදීහු වස්තු විෂය කොට ගත්හ. ප්‍රවීණ නාට්‍යවේදී එම්.සෆීර් අධ්‍යක්ෂණය කළ "ඈන්ක් ෆ්‍රෑන්ක්" මෑතක දී අප දුටු ඊට හොඳම දෘෂ්ටාන්තයකි. සිංහල, ඉංග්‍රීසි ද්වි භාෂාවෙන්ම මෙය නිර්මාණය වීමත් ද්වි භාෂා දැනුමෙන් සන්නද්ධ එකම නළු, නිළි පිරිසක් මේ නාට්‍යද්වයෙහිම රංගනයෙන් දායක වීමත් වෙසෙස් ලකුණු වේ. සිංහල නාට්‍යය "ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්" නාමයෙන් 2020 මාර්තු 5 වැනිදාද ඉංග්‍රීසි නාට්‍යය "The Diary of Anne frank" මැයෙන් ඊට පසුදින (මාර්තු 6 වැනිදා) මුල්වරට වේදිකාගත කෙරිණ. ජර්මනියේ ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්ගේ නාසි වාදයෙන් බැට කෑ, යුදෙව් ජාතික පවුලකට අයත් වූ ඈන් ෆ්‍රෑන්ක් නම් සොළොස් හැවිරිදි දැරියගේ අනුවේදනීය කතාව මේ නාට්‍යයට වස්තු විෂය විය. හිට්ලර්ගේ නාසි වාදය හේතුකොට සෘජුව හෝ වක්‍රව ඝාතනයට ලක් වූ අමරණීය ස්ත්‍රී චරිත ද්වයක් මා හට සිහිපත් වේ. ඈන් ෆ්‍රෑන්ක් එක් තැනැත්තියකි. හිට්ලර්ගේ ගෑස් කුටියක සමූල ඝාතනයට ලක් වූ චෙකොස්ලොවැකියානු යුදෙව් පවුලකට අයත් වූ 13 හැවිරිදි හැනා බ්‍රැඩී අනෙක් තැනැත්තිය වේ. 

1945 දී මියගිය ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්ගේ 75 වැනි අනුස්මරණය යෙදී තිබුණේ 2020 වසරෙහිය.ඒ නිමිති කොට ජර්මානු සංස්කෘතික ආයතනයේ (Goethe institute) ඇරැයුමෙන් එම්.සෆීර් "ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්" නාට්‍යය නිර්මාණය කළේය. මේ සඳහා කිසිදු ජර්මානු නාට්‍යයක පිටපතක් නොව "The Diary of a Young Girl" මැයෙන් 1947 පළ වූ ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්ගේ දිනපොත පාදක විය. පිටු 400 කට පමණ ආසන්න මේ ග්‍රන්ථයෙන් නාට්‍යය සඳහා සෆීර් පාදක කොට ගත්තේ ඇගේ සටහන් දහයක් පමණක් වන බැව් පෙනේ. සොළොස් හැවිරිදි දැරියක වූ ඈන් තම අත්දැකීම් දින පොතක ලියා තැබුවාය. ඇයගේ මරණයෙන් දෙවසරකට පසුව පියා ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක්ගේ සංස්කරණයෙන් ග්‍රන්ථයක් ලෙස එළි දුටු මෙය ලොව වැඩිම පිරිසක් කියැවූ දෙවැනි පොත බවටද පත් වූ බැව් පෙනේ. "ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්" නිර්මාණය කිරීමේ පසුබිම අරභයා වරක් නාට්‍යවේදී සෆීර් මා හට මෙසේ කීවේය.

"2019 සිදු වූ පාස්කු ප්‍රහාරය නිසා මේ රටට, සියලු ජාතීන්ට ආදරය කළ මා වැනි ඉස්ලාම් ආගමිකයන් දැඩි මානසික පීඩාවලට ලක් වුණා. එකට කා බී හිටපු බොහෝ මිතුරන් මා මඟ හැරියා, අත්හැර ගියා. මාත් මගේ පවුලත් ඉබේම නිවස තුළ කලක් හුදෙකලා වුණා. මින් පෙර ඕනෑ තරම් විදෙස්ගත වීමට අවකාශ තිබියදීත් මා උපන් ලංකාව, මේ රටේ මිනිස්සු දාලා යන්න කැමැති වුණේ නෑ. බෞද්ධ, කිතුනු, හින්දු යනාදී සියලු ජනවර්ග සමඟ සතුටින්, සමගියෙන් ජීවත් වූ මා වැනි ලාංකේය මුස්ලිම් ජාතිකයන් මේ ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයෙන් අසරණ වුණා. ඒ එතැන් සිට බොහෝදෙනා මා දිහා සැකමුසු වැරදි ඇසකින් බැලූ නිසයි. ආගමේ නාමයෙන් ජනතාව ඝාතනය කරන්න කියලා ත්‍රිපිටකය , බයිබලය , කුරානය ආදී කිසිදු ආගමික ග්‍රන්ථයක සඳහන් වෙන්නේ නෑ. මේ ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය වචනයේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙහිම ලාංකේය, සියලු ජනවර්ගවලට එකසේ ආදරය කළ, ගරු කළ මා වැනි මුස්ලිම් ජාතිකයන් දැඩි ලෙස හෙළා දකිනවා. මුස්ලිම් ජාතිකයෙක් වීම නිසා මේ ඛේදවාචකයෙන් පසුව මඳ කලක් මාත් මගේ පවුලත් සමාජයෙන් මුහුණ පෑ මානසික පීඩනය, හුදෙකලාව නැති කරගන්න 'ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්' නාට්‍යය නිර්මාණය කිරීමට මා පෙලඹුණා.එය මට සැනසීමක් වුණා.ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්ගේ දිනපොත කියවද්දී මං හිතුවේ ඇයි හිට්ලර් මේ තරම් විශාල ප්‍රමාණයක් යුදෙව් ජාතිකයන් මරා දැම්මේ කියලා.ජාතිය හා ආගම ඕනෑම මිනිසකුගේ පෞද්ගලික මානව අයිතියක්. එහෙත් ඒවා ඉදිරියට දමාගෙන අනෙක් මිනිසුන් පීඩාවට පත්කිරීම විශාල වරදක්. අනෙක ප්‍රසිද්ධියේ නිරුවත් වීමත්, අනෙක් මිනිසුන් දිහා හැම විටම අවිශ්වාසයෙන් බැලීමත් ශිෂ්ටසම්පන්න මිනිස් සමාජයක නොවිය යුතු දෙයක්." 

යුදෙව් ජාතිකයන් සමූල ඝාතනයට ලක් කළ ජර්මනියේ ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්ගෙන් දිවි ගලවා ගැනීමේ අටියෙන් නිවසක අවුරුදු දෙකක් පුරා සැඟවී, එක් අතකින් බැලූ කල්හී සිරගත ජීවිතයකට සමානව දිවි ගෙවන ෆ්‍රෑන්ක් පවුලේ සාමාජිකයෝ සිව්දෙනෙක් සිටියහ. ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක් සහ එඩිත් ෆ්‍රෑන්ක් ඈන්ගේ දෙමවුපියෝ වූහ. ඈන්ගේ වැඩිමහල් සොහොයුරිය මාගොට් ෆ්‍රෑන්ක්ය.ඈන්ගේ මානුෂික හැඟීම් මුළු නාට්‍යය පුරාම ඉසියුම් ලෙස විවරණය කෙරේ.ඈන් ෆ්‍රෑන්ක් ලෙස ප්‍රධාන භූමිකාව ද්වි භාෂාවෙන්ම නිරූපණය කරන ඉමායා බෝගොඩ නම් වූ නව යොවුන් වියැති නිළියගේ කුසලතා පූර්ණ රංගනය නාට්‍යයේ ආත්මය බවට පත් වේ. ඈන් සිය මවු එඩිත් සමඟ නිබඳවමැ ගැටෙනුයේ තමාට වඩා ඇය අක්කාට ආදරය කරතැයි සිතීමෙනි. සිය පියා වූ ඔටෝ හට ඇය වඩාත් ලැදියාවක් දක්වන්නීය.එහෙත් එය කෙබඳු බැඳීමක් දැයි ඇය හට විග්‍රහ කළ නොහැකිය.

ජයනාත් බණ්ඩාර (ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක්), විශාඛා ජයවීර (එඩිත් ෆ්‍රෑන්ක්), ඉමායා බෝගොඩ (ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්), ප්‍රිමාල් කේ.පෙරේරා (වෑන් ඩෑම් මහතා) සහ චිත්‍රීනා මෙන්ඩිස් (මාගොට් ෆ්‍රෑන්ක්) යනාදී නළු නිළියෝ "ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්" සහ "The Diary of Anne frank" ඈ සිංහල, ඉංග්‍රීසි ද්වි භාෂා නාට්‍යවල රඟපෑහ.පිටපතෙන් ජයලත් එස්. ගෝමස්, සංගීත අධ්‍යක්ෂණයෙන් එම්.ශරාෆ්, වේදිකා පරිපාලනයෙන් එම්. ශෆ්රාස්, සහය වේදිකා පරිපාලනයෙන් සිළුමිණි අලගියවන්න, වේශ නිරූපණයෙන් තෙල්මා මේදිස්, ආලෝකකරණයෙන් වසන්ත කුමාර මීට එක් වූවෝය. 

"The Diary of a Young Girl"  ග්‍රන්ථය සහ "ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්" නාට්‍යය තුලනාත්මකව විමසා බැලූ කල්හි ඈන්ගේ දෙමවුපියන්ගේ චරිත අප නාට්‍යවේදියා වඩාත් විකාශනය කොට ඇති බැව් පෙනේ. ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක්ගේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන් මෙහි ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්ගේ ක්‍රියා කලාපය තියුණු විමසුමකට ලක් කෙරේ. ගැහැනියක ලෙස තම දියණියන් දෙදෙනා සමඟ මුහුණ පාන ජීවන අරගලය එඩිත්ගේ චරිතයෙන් විවරණය වේ. ග්‍රන්ථයෙහි දක්නා ලැබෙන පරිදි තවත් පවුලක් පැමිණ ෆ්‍රෑන්ක් පවුල වෙසෙන නිවසෙහි නවාතැන් ගන්නා අතර එහි සිටින තරුණයෙක් ඈන්ට පෙම් කළේය. මේ පවුල සහ එකී පෙම් සබඳතාව නාට්‍යවේදියා බැහැර කොට ඇත. ෆ්‍රෑන්ක් පවුලේ සිව්දෙනා හැරුණු විට නාට්‍යයේ දක්නා ලැබෙනුයේ එක් චරිතයක් පමණකි. ඔහු වෑන් ඩෑම් මහතාය.බාහිරෙන් මේ නිවසට පැමිණෙන එකම පුද්ගලයා වන ඔහු වරින්වර ෆ්‍රෑන්ක් පවුලට අවැසි ආහාර පානාදිය සපයා දෙයි.

මතු සම්බන්ධයි...