රේඩියෝ සිලෝන් එකෙන් දොස්තරට තහංචි

අප්‍රේල් 29, 2021

 

ගෙයක් ගානේ වැඩපළ කර ඉඳලා

කාටද පලක් වුණේ

ලෝකේ කවුරුද ////වගා///

වුණේ අන්තිමෙ හිඟන්නො වෙනවානේ

 

රේඩියෝ සිලෝන් එකට රිංගලා

නමක් ගන්ට ඕනා

මාස්ටර් කෙනෙක් වෙන්ට ඕනා -

පන්දම නැතිව යන්ට ඕනා

මගේ රූපෙ පත්තරේට දාලා අ

ගේ පෙන්නවන්නම්

පළවෙනියාට තෑගි ගන්නම්

සෑම මාසේම සින්දු දෙන්නම්-

හරේවා

ගෙයක් ගානේ වැඩ ...........

 

රාග තාල ගැන අසා ගන්ට මා

ළඟට ගෝලයෝ එයි

මට ගුරු පඬුරු ගෙනත්ලා දෙයි

මම සංගීත රාජයා වෙයි

බඩු මුට්ටු තියෙන ලොකු ගෙයක් සමග

තඩි කාර් එකක් ගනිමි

මගේ ඒ ගණන් බස්ස නොගමි -හරේවා

ගෙයක් ගානේ වැඩ වැඩ.....

 

දොස්තර චිත්‍රපටයේ එන උක්ත ගීතය ගායනා කරන ලද්දේ එවකට දකුණු ඉන්දියානු සිනමාවේ සිටි ජනප්‍රිය ගායකයකු වන ඒ.එම්. රාජා ය. රාජා විසින් සිංහල වචන අසිංහල ආකාරයට උච්චාරණය කරමින් ගැයුණු ගීත එකල සිනමාවට අමුත්තක් නොවිණ. එයට පෙර සුජාතා, සැඩ සුළං ආදි චිත්‍රපට රාශියකට ද රාජා විසින් ගී ගයනු ලැබිණ. මෙම ගීතයේ ද රාජා විසින් උච්චාරනය කරනු ලබන සිංහල වදන් ඇසෙන්නේ වැරැදි ආකාරයටය. උදාහරණයක් ලෙස 'තෑගි ගන්නම්' යන වදන ශ්‍රවණය කරන්නෙකුට ඇසෙන්නේ 'තේගි කන්නම්' යනුවෙන්ය. මේ ගීතය චිත්‍රපටයට ඇතුළත් වනුයේ නිවෙසක මෙහෙකරුවකු වූ බණ්ඩා විසින් ගෙදර මෙහෙකාරකමේ යෙදෙන අතරතුර ගයන ගීතයක් හැටියටය. චිත්‍රපටයේ බණ්ඩා ලෙස චරිත නිරූපණය කරන ලද්දේත් මෙම ගීතය ප්‍රබන්ධ කරන ලද්දේත් කේ. හියුගෝ ප්‍රනාන්දු හෙවත් හියුගෝ මාස්ටර් විසින්ය. මේ ආකාරයේ සංගීත ලෝකය උපහාසයට ලක් කළ ගීතයක් නූර්ති යුගයේ ද ඇසෙයි. ඒ 'පිනවන්ට සවන් ඇති වෙන්ට සොඳීන් සංගීත සිංහල ද්වීපේ' ගීතයයි.

 

පිනවන්ට සවන් ඇසුවන්ගේ සොඳීන්

සංගීත සිංහලද්වීපේ//

මා වාගෙ උගත් මේ කාලෙ අයෙක් නැත

ඊට දුර්ජනා කෝපේ//

මහ මෝඩකමක් තව ඇද්ද රටේ මා ‍එක්ක

අනේ ඇයි කෝපේ//

ඇන්නෑ ඊර්ෂ්‍යා//

මුන්ගේ මෝඩකම් පේනා//

 

සංගීතකාරයෝ බෝමයි පුප්පන්ට

ඉතා සමතෝමැයි

දැනගත්ත ශාස්ත්‍රයක් නැත්මයි

නොදකින් නරිවාදම් පෙරෙන්නා දැන් -

පුරා පල්ලෙන්

ඉලගෙයි රංගේ මාගෙන් තේරේ

 

මෙම ගීතය නීතිඥ ජෝන් ද සිල්වා විසින් රචනා කරන ලද්දේ 'ශ්‍රී වික්‍රම' නාට්‍යයට වුව ද එමඟින් ඔහු එවකට ජනප්‍රියව පැවැති සංගීත ශිල්පින්ට ද පහරක් එල්ල කළ බව නොරහසකි. හියුගෝ මාස්ටර් විසින් උක්ත ගීතයෙන් එල්ල කරන ලද්දේ එවැනිම වූ ප්‍රහාරයකි.

සිංහල චිත්‍රපටයක එන ගීතයක් මඟින් සමකාලීන ගීතය උපහාසයට ලක් කරන මුල්ම ගීතය වනුයේ හියුගෝ ප්‍රනාන්දු විසින් රචනා කරන ලද මෙම ගීතයයි. කෙසේ වෙතත් මේ ගීතයේ උපහාසය තදින්ම වැදුණේ එවකට ගීතයේ ප්‍රධාන හිමිකරුව සිටි ලංකා ගුවන් විදුලිය හෙවත් රේඩියෝ සිලෝන් ආයතනටය. එවකට ගුවන්විදුලියේ සිටි බලධාරියා වූයේ ක්ලිෆඩ් ඩොට් නම් ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතිකයාය. සිංහල ගීත පිළිබඳ මොන උලව්වක්වත් දැන නොසිටිය ද මේ ගීතයේ අර්ථය ඔහුට කිසිවකු විසින් පැහැදිලි කොට තිබිණ. ඒ අතර එකල ගීත වාදනය කරන්නට පෙර එහි පදමාලා ආදිය ගැන සෙවීමට මණ්ඩලයක් ද තිබිණ. ගීතයෙන් වඩාත් රිදුණේ එම මණ්ඩලවල සිටි මාස්ටර්ලාටය. අන්තිමට 'ගෙයක් ගානේ වැඩ පළ කර ඉඳලා' ගීතයට ගුවන් විදුලියේ දොර වැසිණ.

හියුගෝ මාස්ටර් සහ මාක් සමරනායක දෙදෙනා මේ වන විට චිත්‍රපට රඟපෑම සම්බන්ධව එස්.එම්. නායගම්ගේ ශ්‍රී මුරුගන් නවකලා චිත්‍රපට සමාගම සමඟ ගිවිසුම් ගතව සිටියහ. එබැවින් ඔවුන් දෙදෙනා රඟපෑ ජවනිකා චිත්‍රපටය ආරම්භයේ ම මදුරාසියේ ඒ.වී.එම්. චිත්‍රාගාරයේ දී රූප ගත කරන ලදී. ඒ නිෂ්පාදක ගුණරත්නම් හා නායගම් අතර එතඟතාවක් මතය. එවකට මෙම සමාගම් බොහෝ නළු නිළියන් සමඟ වෙන වෙනම ගිවිසුම්වලට එළැඹ සිටියේය. චිත්‍රපටය ආරම්භයේ එහි නම 'දොස්තර' නොවිණ. එවිට එහි නම 'මගේ බිරිඳ' නම් විය. ඒ එහි අනුකාරක 'එන් මනවි' චිත්‍රපටයේ නම සිංහලට පරිවර්තනය කර ගැන්මකි. මුලින් එහි දොස්තර හා භාර්යාව ලෙස චරිත නිරූපණය කරන්නට තිබුණේ එඩී ජයමාන්න හා රුක්මණී දේවි යුවළටය. එසේ වූවා නම් එඩී රුක්මණී මුල් වරට අඹු සැමියන් ලෙස චරිත මවන චිත්‍රපටය වන්නට තිබුණේ දොස්තර චිත්‍රපටයයි. එහෙත් හර්බට් ඇම්. සෙනෙවිරත්න චිත්‍රපටයට එකතු වූ පසු හර්බට් එම් ගේ භාර්යාව ලෙස රුක්මණී චරිතයට එක්වූවාය. මේ හේතුවෙන් එඩී රුක්මණී යුවළ අඹු සැමියන් ලෙස මුල් වරට චරිත නිරූපණය කිරීමට වූයේ එයින් වසර ගණනාවකට පසු තැනුණු 'කවට අන්දරේ' චිත්‍රපටයෙනි. එමෙන්ම 'දොස්තර' චිත්‍රපටයේ මුල් චරිත සඳහා සිනමාස් සමාගමේ 'රදළ පිළිරුව' චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතය රඟපෑ ලැඩී රණසිංහත් 'වරද කාගෙද' චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතය රගපෑ රීටා රත්නායකත්, විකට නළු ක්‍රිස්ටි ලෙනාඩ් පෙරේරාත්, නිළි උදුලා දාබරේ හා නළු බර්ට්‍රම් ප්‍රනාන්දු ද රඟපාන බව ප්‍රකාශයට පත් වුව ද චිත්‍රපටය නිම වන විට ඔවුන් එයට දායකව සිටියේ නැත. මේ වන විට රීටා හා සිනමාස් සමාගම සමඟ කිසියම් මතභේදයක් ඇතිව තිබිණ. එබැවින් ඒ වෙනුවට 'සුරංගනී' චිත්‍රපටයේ සුළු චරිතයක් රගපා සිටි කාන්ති ගුණතුංග චිත්‍රපටයට එක්වූවාය. මියුසියස් විදුහලේ ශිෂ්‍යාවකව සිටි කාන්ති ලංකාදීප පුවත්පත මගින් පංච කල්‍යාණි නමින් පැවැත් වූ රූප සුන්දරී තරගයෙන් මුල් තැනට පත්වූවාය. අතිශය ජනප්‍රියත්වයට පත් නිළියක වූ කාන්ති මුල්වරට ප්‍රධාන චරිතයකට පිවිසුණේ මෙයින් පසුවය. කෙසේ වුවත් කවර හෝ හේතුවක් මත 'මගේ බිරිඳ' චිත්‍රපටය රූප ගත කොට අඩක් නිම වූ පසු එය අත හැර දමන්නට සිනමාස් අධිපති කේ. ගුණරත්නම් තීරණය කළ බව එකල පුවත්පත්වල පළ විණ. ඒ වෙනුවට බොම්බායේ චිත්‍රාගාරයක් හා සමඟ එක්ව වර්ණ චිත්‍රපටයක් නිපදවන්නට තීරණය කරන බව පැවසිණ. කෙසේ වෙතත් සිනමාස් සමාගමේ වර්ණ චිත්‍රපටය නිපදවූණේ නැත. 'මගේ බිරිඳ' 'දොස්තර' ලෙස නම් විය.

දොස්තර චිත්‍රපටයේ එන හියුගෝ මාස්ටර් විසින් රචනා කරන ලද ගීතයක් මෙහි සටහන් කරනුයේ එම ගීතයේ රංගනය ද අති විශේෂ එකක් නිසාය. මෙහි ගායනය ලතා වල්පොල සහ මොහිදීන් බෙග් ගෙනි.

 

බෙග්- ශ්‍රී ලංකාදිපයේ - මේ නව සමාජයේ

නිදහසේ බීල අපි නටමු ජොලියේ

සුර ලෝකේ පාන මේ -

සුර ලෝ විනෝදේ මේ

උඹ නැතිදා මම ඉඳලා ඇයි මේ ලෝකේ

 

ලතා- කොයි කාටත් නිදහස ලැබුණානේ

උඹ තාමත් ඔය බීමේ වහලානේ

පවුල මෙහේ අඬවලා-

මිනිහ ඔහේ නටනවා

ලොවටත් ගිනි වද්දවා-පවුලත් මකබෑ කළා

පාරක හෝ කාණුවකයි බේබදු මරණේ

බෙග්- සුර ලෝකේ පාන මේ......

 

බෙග්- අපි වාගේ බොන මිනිසුන් වැඩි නිසා

ආණ්ඩුව පොහොසත් වී

වැඩියෙක් දියුණු වුණා

ආණ්ඩුව නැති රටේ දියුණුව බිඳ වැටේ

 

ලතා- රට ///පිරිලා/// (පිරිහිලා?)///

රන් කාසි තිබිලා ඇයි

තිරිසන් සේ බේබද්දෝ ඉඳලා ඇයි

මේ සුරාවෙන් අනේ - ලෝ අපායක් වුණේ

මිනිමරුවන් වැඩි වෙති-

හොරු තක්කඩි බෝ වෙති

ලෙඩ රෝගත් අපරාධත් තව වැඩි වේවි

බෙග්- සහ වැස්සත්

ගිනි අව්වත් නොසලකා

පිරිමින් දුක් වින්දේ ගෑනුන්ගේ සැප නිසා

බෝදුක් වේදනා-බීමෙන් නැති වුණා

 

ලතා- උඹගේ ඒ බොරු අලේ දන්නවා මං

ගැබිණි කාලේ ගුටි කෑ හැටි මතකදැයි දැං

දරු පලත් නැති කළේ මේ උඹේ බීමනේ

 

බෙග්- ඒ තරමට බිහිසුණු මේ සුරාපානේ

පරමාණුව වගේමයි භයංකාරනේ

සීය පා මුත්තපා මං ඉතිං බොන්නේනෑ

 

ලතා- බොරු සැපයක් පෙන්නාලා-

අනන්ත බර දුක් දෙනා

සුරා යකා මළොත් තමා කිරි ඉතිරෙන්නේ

ශ්‍රී ලංකාදීපයේ නිදහසේ මල් පිපී

සියල් සතුන් නිදුක් වේවා සැප සෑදේවා

 

මේ ගීතය සඳහා චරිත නිරූපණය කරන ලද්දේ එවකට හින්දි සිනමාවේ ජනප්‍රිය නළුවකු ලෙස චරිත නිරූපණය කරන ලද භගවාන්ය. භගවාන් අධ්‍යක්ෂණය කරමින් චරිත නිරූපණය කරන ලද 'අල්බේලා' අතිශය ජනප්‍රිය ගී රැසක් ඇතුළත් චිත්‍රපටයක් විය. සුජාතා චිත්‍රපටයේ එන 'ප්‍රේම ගඟේ මැණික් වගේ' වැනි ගීත අල්බේලා චිත්‍රපටයේ ඇතුළත් “ශාම් දලේ කිද්කි තලේ” ගීතයේ තනුව ඇසුරෙන් සකස් කරන ලද්දකි. අල්බේලා චිත්‍රපටයට චිතල්කා රාමචන්ද්‍ර විසින් නිර්මාණය කරන ලද මධුර ගී තනු අදත් ඉන්දියානු සිනමා ඉතිහාසයේ අමරණීය ගී තනු අතර වැජඹෙයි. භගවාන් 'දොස්තර' චිත්‍රපටයට දායක වනුයේ මදුරාසියේදීය. චිත්‍රපටයේ හැටියට හර්බට් ඇම්. සෙනෙවිරත්න හෙවත් රංජිත් සමාජ ශාලාවකට යද්දී එහි දී මෙම ගීතය ගයනු අසනන්ට ලැබේ. භගවාන් සමඟ මේ ගීතයට රංගනයෙන් දායක වූයේ ඉන්දියානු නර්තන ශිල්පිනයක වන මෝහනාය.

 

දොස්තර චිත්‍රපටයේ තවත් කතා ලබන සතියටය.